Os nosos ríos dannos de beber, regan o albariño e as hortas, límpannos, son espazos de lecer e abastecen de auga á industria. Ríos e regatos que aportan frescura e beleza á nosa paisaxe, e son un refuxio de vida natural. Son os ríos dos salgueiros e ameneiros, das londras, libélulas, troitas, martiños peixeiros, garzas e das ánades. Tamén dos muíños, de lavadoiros e de moitas historias e lendas. Os ríos no Salnés son sinónimo de riqueza e de beleza que a moitos nos gusta gozar e pasear durante o noso tempo de lecer.

Pero tamén son sinónimos de mal facer, de contaminación e de impactante feísmo.
Son repetitivas as novas na prensa, denuncias do CES ou doutras asociacións veciñais e deportivos da comarca que mostran estes malas prácticas: afeccións na calidade da auga polo encoro de Caldas, verquidos contaminantes do polígono de Oubiña, verquidos de augas quentes nas inmediacións de Ponte Arnelas, achegas de metais pesados polos produtos fitosanitarios agrícolas, turbidez das augas por obras mal executadas, plantas invasoras que deixan sen osíxeno as súas augas e un indesexable longo etc.

Os bosques de ribeira naturais ocupan unha franxa de varios metros arredor do río. Nas sendas fluviais do Salnés están reducidos a unha única ringleira de árbores, no mellor dos casos.

Outro destes impactos son os ocasionados pola mal deseño e mantemento das xa omnipresentes sendas fluviais que percorren a totalidade dos ríos dunha certa envergadura do Salnés. Non é a primeira vez que o CES denuncia este xeito aloucado de aBRIR camiños pola natureza. Celebramos que se promova que a cidadanía teña espazos onde se poida achegar e gozar da natureza, pero esta accesibilidade non pode estar feita deste xeito no ríos, xa que os trazados dos paseos non deixan un mínimo espazo para
que os bosques de ribeira se desenvolvan.

Estes bosques son esenciais para a vida natural do Salnés:
regulan o microclima do río xa que sen a súa sombra quentaríase a auga e perdería osíxeno, aportan refuxio e alimento á fauna, son estradas para as especies silvestres unindo distintos ecosistemas separados, as súas raíces depuran o máximo que poden as augas de escorrentía e as súas raíces son o principal aliado contra a erosión das marxes e o agravamento das inundacións.

Por iso é preciso deixarlles espazo para que se desenvolvan estes bosques e non recluílos a unha simple liña de árbores pegados ao río, e dando grazas por elo. A xuizo do CES sería posible facer sendas fluviais dun xeito máis intelixente e respectuoso, simplemente retranqueando os camiños uns metros. Somos conscientes que o trazado vai pegado ao río por cuestión de aforro económico e de tramitacións cos veciños, xa que terían que meterse por zonas privadas, sendo máis fácil facelos cos terreos públicos da chamada zona de policía fluvial, que abarca normalmente unha franxa de 6m a cada beira. Pero aínda así habería xeito de telo feito mellor e repensar estes trazados no futuro. Agora, no presente, tense que tentar que a escasa franxa de bosque perviva e non cortar nin podar os bosques naturais como se se tratara dun xardín da nosa casa. A natureza ten o seu propio sentido estético e os seus equilibrios.

Esta semana o CES ven de enviar varios escritos ás administracións competentes por alteracións na vexetación de ribeira. Por un lado enviouse un escrito a Augas de Galicia e ao Concello de Ribadumia pola poda esaxerada dos ameneiros e outras árbores do paseo do río Armenteira (na ruta da pedra e da auga) no tramo máis preto de Barrantes . Estas cortas dos troncos máis finos e baixos destas árbores deixaron o tronco principal sen pequenas ramas ao redor, “limpo” indo en contra do equilibro natural deste bosque, e restando espazos para a biodiversidade que se agocha entre estas ramas baixas. A poda non semella terse levado a cabo por limpeza de caule ou por perigo ou molestias aos usuarios da ruta xa que non había na zona problemas graves destes tipo que non se puideran ter solucionado dun xeito máis puntual. Esta operación semella obedecer a criterios estéticos mal entendidos. Así, pedimos explicacións por estes feitos e que se dea formación e uns protocolos claros de actuación aos responsables deste mantemento para que manteñan o paseo seguro para os seus usuarios, pero sen interferir no equilibro do bosque. 

Por outra banda, presentamos outro escrito ante o Concello de Cambados e a Consellería de Medio Ambiente como acto preventivo para tentar que non se repitan as rozas na vexetación na marisma e xunqueira que se levaron a cabo nos anos pasados no río Umia ao longo das pasarelas de madeira da senda que transcorre na beira dereita da súa desembocadura deste río. Pedimos que no caso de ser necesaria unha intervención sobre a vexetación que medra ao redor desta pasarela, non se faga co ancho que xa se ten feito dun metro a cada beira ou máis (que se faga unha roza máis puntual e medida nos tramos problemáticos). Este tipo de vexetación ten unha grande importancia ecolóxica, recoñecida na Directiva Hábitat da Unión Europea, e ademais a Foz do Umia forma parte da rede de espazos protexido pola Xunta de Galicia (Zona de Especial Conservación Ons-O Grove e Zona de Especial Conservación para as Aves: ZEPA Umia-O Grove).

Agardamos que a administración nos conteste e que tomen en consideración a nosas opinións e peticións, baseadas no coñecemento ambiental do Salnés que o CES ven recollendo dende fai máis de 30 anos.

Publicado por: garza18 | 17/02/2021

Cero bolsas de plástico non reutilizables

As bolsas de plástico contribúen ao problema medioambiental que supón este material, chegando á natureza onde causan importantes problemas, mesmo si as botas no contenedor adecuado, polo que a mellor medida é reducir ao máximo o seu uso.
Este mes propoñémosche eliminar as bolsas de plástico, considerando as seguintes alternativas:

  • Leva as túas propias bolsas reutilizables. Si tes que adquirirlas novas, elíxeas de tea. As de plástico deterioranse co uso desprendendo anacos.
  • Usa o carro da compra.
  • Emprega “tuppers” para produtos frescos como o peixe, carne, polo… Ademais das vantaxes ecolóxicas, eliminas os cheiros que suporían as bolsas con restos no teu lixo.
  • Reutiliza as bolsas de plástico que teñas por casa; garda as bolsas nas que se empaquetan os produtos que mercas (si non podes adquirilos sen plástico) para darlle máis usos antes de tiralas.
  • Si despois de todo necesitas unha bolsa non reutilizable, que sexa compostable.

Nos seguintes enlaces podes atopar información sobre o problema dos plásticos no medio ambiente e a súa orixe.

https://www.nationalgeographic.com.es/naturaleza/actualidad/de-donde-proviene-plastico-oceanos_13624

https://es.greenpeace.org/es/trabajamos-en/consumismo/plasticos/como-llega-el-plastico-a-los-oceanos-y-que-sucede-entonces/

https://www.fundacionaquae.org/rios-fuente-plasticos-mar/

Publicado por: garza18 | 07/01/2021

En 2021: Vou reducir a cantidade de residuos que xenero.

Fonte: Face your waste

Na natureza o uso dos recursos é circular; todos os produtos de desfeito vólvelse incorporar nos ecosistemas como novas materias primas. O estilo de vida do ser humano rompeu este círculo convertendo recursos naturais en residuos xerando, en consecuencia, varios problemas: o esgotamento dos recursos, unha inxente cantidade de lixo de difícil xestión e todos aqueles impactos negativos (emisións de gases de efecto invernadoiro, contaminación, perda de hábitats e biodiversidade…) asociados á extracción de recursos, fabricación, distribución ou consumo.

Fonte: Ambientum

Podemos e debemos mudar as nosas costumes para restablecer ese círculo e aproximarnos á xeración de cero residuos á vez que diminuímos o consumo de novos recursos.

Fonte: Ambientum

Este non é un círculo pechado como na natureza; hai unha entrada de novos recursos e unha saída de residuos non recuperables, pero ambos deben reducirse ao mínimo.

Ao longo do 2021 propoñémoste o reto de diminuír de xeito significativo a cantidade de lixo que xeras, animándote a reflexionar cada vez que vaias adquirir un novo ben de consumo, o uso ao longo da súa vida útil ou o seu destino final.

Mes a mes neste 2021 aportaremos unha idea para conquerir este obxectivo, agradecendo as vosas aportacións i experiencias. Comezaremos atacando a raíz do problema, O CONSUMISMO: quizais ti póidascho permitir; o planeta non.

Antes de mercar un novo ben deberiamos pensar, en primeiro lugar, si realmente o necesitamos. Si é así, buscar a mellor alternativa: un produto máis respectuoso co medio, con menos embalaxe, adquirilo de segunda man… Desbotar a idea de “non me compensa arranxalo” xa que a variable económica non é a única a valorar.

Poster design with pollutions on earth illustration

Estudos científicos demostran a relación da destrución de ecosistemas e biodiversidade  coa aparición de pandemias. A ONU e a OMS advirten de que a saúde humana depende estreitamente da saúde da natureza, e que se queremos evitar futuras pandemias, debemos empezar  por conservar e restaurar a biodiversidade.

¿E onde temos biodiversidade en Portonovo? Despois de ter entubado ríos, construído enriba de humidais e reenchido marismas e xunqueiras, o único patrimonio natural que nos queda está nas dunas de Baltar. Unha illa de biodiversidade onde sobreviven especies exclusivas, froito de miles de anos de evolución e adaptación ás duras condicións da praia. Endemismos que en todo o mundo só se poden atopar nos sistemas dunares de Galicia e norte de Portugal. Por algo a Directiva Hábitats inclúe ás dunas grises entre os hábitats prioritarios a conservar. E por algo o Plan de Ordenación do Litoral insta a restaurar os sistemas dunares. Un ecosistema duns 10.000 anos de antigüedade que nos últimos 50 anos veu reducida máis da metade da súa superficie orixinal.

Comparación do sistema dunar no 1956 e na actualidade, onde se ve claramente toda a superficie de duna gris perdida máis aló da estrada.

¿E que fai o concello de Sanxenxo? Desbrozar as especies dunares e endémicas porque si, ao longo de todo o trazado das pasarelas, convertindo un elemento instalado para protexer estas especies do pisoteo, nun elemento de destrución das mesmas. Argumentan que as herbas invaden a pasarela, o cal só sucede nun pequeno tramo da mesma, (onde hai especies impropias deste ecosistema) polo que o desbroce por todo o trazado carece totalmente de sentido.

Tamén consinten dende o concello, o desbroce con tractor nunha franxa de ata 10 m de ancho ao longo do paseo de baldosas a modo de parque. Esquecen que se trata dun espazo natural, por degradado que estea. Que están destruíndo  biodiversidade pola morte de flora e fauna autóctona, compactación do terreo, fortalecemento e expansión de especies invasoras como o gramón. Que están incitando á xente a pasear por riba do espazo dunar.

Un ecosistema dunar ben conservado mantense en equilibiro por sí só, e coa súa restauración ambiental, desaparecerían del tódalas especies impropias e invasoras, como canas, silvas, gramón… facéndose innecesario o desbroce para sempre. Rexeneración á que xa se comprometeu o alcalde en varias ocasións, así como a non seguir desbrozando deste xeito irracional. Pero os desbroces continúan facéndose e van a máis e con máis frecuencia, mentres a rexeneración segue sen materializarse.

En tempos desta pandemia, e das futuras que están por vir, como advirten OMS e ONU, cando a xente necesita máis que nunca estar ao aire libre, o alcalde debería cumprir o seu compromiso e promover espazos de contacto respectuoso coa natureza, restaurando e poñendo en valor o único patrimonio natural que nos queda en Portonovo. Sen esquecer que por estar en Portonovo non temos dereito a destrozalo os que nel habitamos, xa que forma parte do Dominio Público Marítimo Terrestre, e polo tanto, é patrimonio de tódolos españois.

E para non caer na demagoxia de ter que escoller entre persoas e natureza, non esquezamos que a execución destes proxectos de rexeneración ambiental (así como o turismo e educación ambiental asociados), tamén xenera postos de traballo. E que a nosa saúde depende da saúde da natureza.

A estas alturas todo o mundo quere que remate este ano de pesadelo, tal vez coa inxenua crenza de que cando pase esta pandemia, todo volverá ser como antes. Ou que mentres dure a covid-19, os esforzos que xurdiron durante o 2019 para intentar frear a crise climática, deben quedar agora nun segundo plano. Nada máis lonxe da realidade, en vista dos últimos informes científicos que vinculan a destrución da natureza e a crise climática coa aparición de novas pandemias.

Cabe preguntarnos que é o que, como sociedade, estabamos facendo mal antes, para intentar cambiar radicalmente o modelo social, a tódolos niveis, tanto global como local. Por todas partes se oen frases como que vamos a exterminar este virus maligno que veu para fastidiarnos, e unha vez erradicado, acabouse o problema. Podemos caer nese discurso inxenuo e victimista ou ben, aproveitando o cambio de ano e de década, tomar esta pandemia como un aviso máis da natureza e unha oportunidade para cambiar as cousas e evitar que vaian a peor.

Un recente informe do IPBES (Plataforma Intergubernamental de Ciencia e Política sobre Biodiversidade e Servicios dos Ecosistemas), de Nacións Unidas, alerta de que as mesmas actividades humanas que impulsan o cambio climático xeran risco de pandemias. O grupo de especialistas, a través do seu presidente, Peter Daszak, afirman que: “Non existe ningún gran misterio sobre a causa da pandemia de COVID-19 ou de cualquera pandemia moderna. As mesmas actividades humanas que impulsan o cambio climático e a perda de biodiversidade, también xeran risco de pandemia a través dos seus impactos no noso medio ambiente”.

Ata un 70% das enfermidades emerxentes (como o ébola ou o zika) e case todas as pandemias coñecidas, como a influenza e o VIH/SIDA, son zoonóticas, é dicir, son causadas por microbios de orixe animal. Uns microbios que se «propagan» a causa do contacto entre a vida silvestre, o gando e as persoas. Neste punto, o documento científico alerta que actualmente hai outros 1,7 millóns de virus «non descubertos» que viven en mamíferos e aves, dos cales ata 850.000 poderían ter a capacidade de infectar aos seres humanos.

Os cambios no uso da tierra, a expansión e intensificación da agricultura, así como a deforestación, o comercio, a producción e o consumo insostibles son algunhas das accións que acaban por perturbar a natureza e fan aumentar o contacto entre a vida silvestre, o gando, os patóxenos e as persoas. “Este é o camiño cara as pandemias», sostén Daszak.

Tamén conclúe o informe do IPBES que é moitísimo máis barato previr as pandemias a través da loita contra o cambio climático que intentar atallar brotes como o da covid-19 unha vez producidos. E propón solucións aos gobernos, que se poden consultar nos seguintes artigos: https://www.climatica.lamarea.com/pandemias-cambio-climatico-ipbes/ https://diarioresponsable.com/noticias/30176-cambio-climatico-y-pandemias-dos-caras-de-una-misma-moneda

Respecto ao papel do cambio climático, o informe recuerda que xa estivo implicado na aparición de enfermidades como a encefalitis, transmitida por garrapatas. Además, a emerxencia climática causará un risco substancial de pandemias no futuro ao ter como consecuencia o movemento de persoas, a vida silvestre, os reservorios de virus e bacterias e os seus vectores, facilitando tamén a aparición de determinadas especies en novas áreas onde poden levar enfermidades antes descoñecidas ou desaparecidas. Tal como se afirma nun completo informe sobre o mesmo tema publicado por WWF: “Perda de natureza e pandemias. Un planeta sano pola saúde da humanidade”. Outros científicos tamén alertan de que se a esto engadimos o risco de liberación de virus que agora mesmo están conxelados nos glaciares que están empezando a fundirse, o risco de pandemias aínda é maior.

A este respecto, tamén a OMS se pronunciou recentemente, como se pode consultar no seguinte artigo: https://www.efeverde.com/noticias/oms-asocia-pandemia-cambio-climatico-cuestion-tiempo/

Para máis información, varios artigos e vídeos científicos do investigador do CSIC Fernando Valladares: https://elpais.com/planeta-futuro/2020-11-22/la-pandemia-como-sintoma.html https://www.valladares.info/la-ecuacin-de-la-crisis/ https://www.valladares.info/la-biodiversidad-nos-protege-de-pandemias/

Volvendo á crise climática, xa estaba máis que constatado antes da irrupción da covid-19, que temos 10 anos para frear as emisións de CO2 nun 40% se queremos aproximarnos ao obxectivo do Acordo de París de limitar o aumento de temperatura media a 1,5ºC.

Está claro que se requiren cambios radicais a nivel estructural impulsados polos gobernos de todo o mundo, pero tamén que as nosas actitudes e hábitos diarios como consumidores, todos sumados, terán un gran papel, como xa se demostrou moitas veces, no camiño que tome o futuro da natureza e da humanidade, que deben, dunha vez por todas, ir da man.

Por iso, durante o 2021 imos ir facendo (e recibindo, de tod@ aquel que queira colaborar) propostas mes a mes, para que cada un/unha de nós poidamos poñer o noso importantísmo gran de area en intentar reconducir a crise ecolóxica, con optimismo e esperanza.

PORQUE SABEMOS QUE FACER ALGO AO RESPECTO, NOS FARÁ SENTIRNOS PARTE DA SOLUCIÓN, E TER UN 2021 MÁIS FELIZ!

Publicado por: garza18 | 24/12/2020

SALNÉS, UN AGASALLO NATURAL PARA COIDAR

Publicado por: garza18 | 15/11/2020

Asemblea xeral extraordinaria virtual

Neste ano tan estraño no que un novo bichiño veu a luz e nos mudou tantas cousas das nosas costumes e tantos desgustos está a dar, o CES tamén debe adaptarse, ao igual que facemos cada un e cada unha de nos para seguir adiante. Por primavera, cando normalmente solemos convocarvos para a Asemblea Anual, non se puido realizar. Estivemos agardando o momento oportuno para realizala de xeito presencial pero entre COVID, vacacións, vendimas e máis COVID, o ano vai pasando e a ocasión semella que non chega, polo que teremos que facer a noso encontro de modo virtual.
Así as cousas, o CES convócavos á Asemblea Xeral Ordinaria o sábado 28 de novembro ás 18h (o lugar será: os salóns, habitacións, despachos de cada casa). Enviarémosvos un correo electrónico co enlace para entrar á sala virtual onde nos atoparemos. Os que recibides esta circular en papel deberedes poñervos en contacto uns días antes para pasarvos o enlace do xeito que vos consideredes mellor.

Estos serán os PUNTOS DA ORDE DO DÍA:
DE QUE FALABAMOS TAL DÍA COMO HOXE O ANO PASADO?
Lectura da acta da asemblea ordinaria de 2019.
QUE FIXEMOS AO LONGO DO 2019?
Memoria anual de actividades 2019.
CANTOS SOMOS?
Balance de socios 2019.
COMO ESTAMOS DE CARTOS?
Memoria anual económica 2019.
DAREMOS O RELEVO?
Necesitamos novas caras na directiva do CES… poderías ser ti @ nov@ vogal, president@ secretari@… Comunícanos a túa intención de presentarte por teléfono ou correo electrónico. A túa colaboración dentro ou fora da directiva é fundamental para o mantemento da actividade do CES e a consecución dos seus obxectivos de conservación e mellora do patrimonio natural do Salnés.
QUE CAMIÑOS SEGUIREMOS?
Qué queremos que faga o CES? Cómo queres coidar o noso entorno dende o CES? Qué melloras podemos levar a cabo?
ROGOS E PREGUNTAS

Publicado por: garza18 | 13/11/2020

Tómate un café sen xerar máis lixo


En canto á redución de residuos estamos nun momento de retroceso. Nesta ocasión poñemos o foco nos cafés para levar, unha tendencia que se disparou estes días a consecuencia do peche da hostalaría. Xa antes da pandemia tirábanse 1500 millóns de envases ao ano (estimacións de Greenpeace para España), lixo composto por unha mistura de plástico e cartón. A solución témola ao noso alcance substituíndo estes efémeros envases de usar e tirar por recipientes reutilizables.




Teñen outras vantaxes, ademais das ambientais. Por exemplo:

  • Son máis eficientes mantendo a temperatura das bebidas.
  • Materiais como o aceiro, a cerámica ou o cristal, ademais de ser máis respectuosos co medio ambiente, non modifican o sabor.
  • Evitan o custe que supón o envase. O/a consumidor/a pode levar o seu propio envase ou o establecemento podería facilitar envases retornables.

Un cafesiño?

http://www.freepik.es

PROXECTO RÍOS-XIII Limpeza Simultánea: RESULTADOS DA LIMPEZA DO RÍO UMIA



Hoxe domingo 27 de setembro, o Colectivo Ecoloxista do Salnés (CES) convidou aos veciños a reivindicar a limpeza dos nosos ríos e a desfrutar do Umia. A cita foi ás 10.30h da mañá en Ponte Arnelas, na Ponte dos Padriños. A actividade tivo un aforo de participantes limitado pola situación creada polo COVID. Participaron 6 veciñas e veciñas, dos cales 1 era menor, sendo socios do CES na súa maioría. Rematouse ás 12:30 horas.

Esta actividade encádrase dentro do Proxecto Ríos, coordinado pola asociación ADEGA, que xa leva organizando dende o 2008 este día de Limpeza Simultánea en numerosos concellos de Galicia. É un día no cal voluntarios e voluntarias saen aos seus ríos, baixo o lema “Móllate polos ríos”, para recoller o lixo que atenta contra a riqueza dos nosos ecosistemas fluviais. Miles de quilogramos de refugallos xa foron extraídos de moitos ríos galegos polos centos de voluntarios/as que teñen participado nas limpezas anteriores. Animámosvos a participar este ano para que vaiades ao voso río e recollades ese lixo que acaba coa súa biodiversidade e beleza. O máis importante deste día é a labor de concienciación social que entre todos e todas realizamos. Axudamos a manter un bo estado de conservación nos nosos ecosistemas fluviais e facémoslle ver á cidadanía que as pequenas accións valen moito.

Percorreuse as dúas beiras do Umia ata as inmediacións da Ponte nova de Santa Marta, divididos en pequenos grupos de convivencia. Rematamos ás 13h, tras ter recollido os seguintes refugallos:
-100 l de envases (plásticos e latas de refrescos).
-5 l de papel e carton.
-10 l de vidro
– restos non reciclables: 50l
– Voluminosos ou tóxicos: varios trozos de entullos (ladrillos, formigón lousas..) e unha cuberta de fibra de vidro dun metro e medio cadrado.

Na edición de 2019, nesta mesma actividade, recollimos os seguintes refugallos
-250 l de envases (plásticos e latas de refrescos).
-100 l de papel e carton.
-10 l de vidro
– restos non reciclables: 100 l
– Voluminosos ou tóxicos: un neumático, unha valla de obra, louza, filtro de aceite dun coche.

Todo isto foi depositado nos correspondentes contentores de recollida selectiva da zona. Dos voluminos e tóxicos fixéronse cargo o Concelleiro de Medio ambiente do Concello de Ribadumia que colaborarou co proxecto e na recollida de lixo, coa esperanza de que sexan levados ao punto limpo e alí ser tratados do xeito convinte.

No 2019 localizouse un punto de vertido de escombros con restos de ladrillos e uralitas, do que tamén foi informado o Concellal de Medio Ambiente de Ribadumia. Este punto segue a estar sen recoller.

Máis info da Limpeza Simultánea en : http://proxectorios.org/limpeza/

Publicado por: garza18 | 20/09/2020

QUEREMOS OS NOSOS RÍOS LIMPOS

O próximo domingo, 27 de setembro, convidámoste a reivindicar a limpeza dos nosos ríos e a desfrutar do Umia.
A cita é ás 10.30h da mañá en Ponte Arnelas, na Ponte dos Padriños.


O número de participantes será limitado polo que É PRECISO ANOTARSE. Podes facelo por whatsapp ao número do CES (680 580 086), chamando por teléfono a este mesmo número ou enviando una mensaxe ao correo cesalnes@yahoo.es.

Levaremos o material preciso. Non esquezas traer roupa e calzado axeitado.

O Proxecto Ríos xa leva organizando dende o 2008 este día de Limpeza Simultánea en numerosos concellos de Galiza. É un día no cal voluntarios e voluntarias saen aos seus ríos para recoller o lixo que atenta contra a riqueza dos nosos ecosistemas fluviais. Miles de quilogramos de refugallos xa foron extraídos de moitos ríos galegos polos centos de voluntarios/as que teñen participado nas limpezas anteriores. Animámosvos a participar este ano para que vaiades ao voso río e recollades ese lixo que acaba coa súa biodiversidade e beleza. O máis importante deste día é a labor de concienciación social que entre todos e todas realizamos. Axudamos a manter un bo estado de conservación nos nosos ecosistemas fluviais e facémoslle ver á cidadanía que as pequenas accións valen moito.

http://proxectorios.org/limpeza/

 

Older Posts »

Categorías

A %d blogueros les gusta esto: