A Lanzada é unha das praias galegas con maior reclamo turístico e paisaxístico de Galicia. É ademais un espazo natural protexido encadrado dentro da Rede Galega de espazos Protexidos e tamén protexido internacionalmente na Rede Natura 2000 da Unión Europea. Este entorno natural é un dos orgullos da nosa comarca.

Na parte norte da Lanzada, ao carón da estrada costeira que vai cara a praia dos Raeiros e San Vicente, hai un dos miradoiros máis visitados de O Grove, dende onde se pode ver esta quilométrica praia, o mar aberto, a illa de Ons enfronte. Mais se a mirada xira ao norte, xusto no límite do espazo protexido, sen unha zona amortiguadora, comeza a ocupación da costa e os estragos paisaxísticos.

A poucos metros deste miradoiro atópase un restaurante-arrocería, que está a aumentar a súa superficie de terrazas paulatinamente, ao longo de máis de 15 anos, ocupando cada vez máis superficie e creando distintos espazos de mesas, aparcamentos, zonas cubertas e pistas de acceso. O que comezou sendo un pequeno restaurante ao carón da estrada, que apenas supoñía un impacto visual, está a converterse nun impacto paisaxístico e ambiental, debido á ocupación da costa con megaterrazas, forte iluminación, movementos de terras e cortas de árbores e vexetación.

Comparación entre a ocupación dos terreos de Servidume de Protección de Costas no ano 2004 e no 2020 por parte do restaurante.

Este establecemento atópase na Zona de Servidume de Protección de Costas polo que o Colectivo Ecoloxista do Salnés ven de pedir, mediante escrito por rexistro, información sobre a autorización do Servizo Provincial de Costas para a ocupación desta franxa costeira pública, no caso de ter sido autorizada parcialmente ou na súa totalidade, e tamén sobre os seus condicionantes. Tamén remitimos escrito solicitando información sobre a legalidade urbanística de dias ocupacións á Axencia da Protección da Legalidade Urbanística (APLU).

E por último, aínda sabendo que esta finca está fóra do espazo protexido, enviamos outro escrito á Consellería de Medio Ambiente solicitando copia dos permisos pola corta de árbores na zona, así como as medidas que pensan tomar sobre este impacto no límite mesmo do espazo protexido. Estas ocupacións da costa coartan calquera intención que nun futuro a Xunta quixera tomar sobre a ampliación dos límites do espazo protexido para a protección de especies vulnerables que tentan vivir en dunas limítrofes que non contan actualmente con
protección.

A Lanzada vese acurralada entre urbanizacións, chalés, restaurantes e estradas. Algúns feitos antes das normas urbanísticas e outras tristemente despois. As vistas dende as terrazas ou dende as fiestras desas construcións deben ser impresionantes, e por iso se converte a paisaxe nun negocio urbanístico que está a estragar esa paisaxe. Centos de veces estes feitos foron denunciados polo CES coa crenza de que a costa é de toda a cidadanía e os espazos protexidos tamén, e debe existir o dereito a desfrutar dunha paisaxe de calidade nun dos poucos tramos costeiros naturais que quedan no Salnés.

Na semana do 5 de xuño, e despois de ser interrompido o curso pasado pola pandemia, o Colectivo Ecoloxista do Salnés (CES) retomou o proxecto educativo “Coidemos as nosas dunas”, que leva varios anos desenvolvendo en colaboración co IES de Sanxenxo, ao que de novo agradecemos a súa colaboración.

Debido ás caracterísiticas especiais deste curso, e só agora que a situación pandémica mellorou moito, únicamente se levou a cabo unha saída polo ecosistema dunar da praia de Baltar, en Portonovo, tendo en conta que as actividades ao aire libre son máis seguras que as da propia aula por haber menor risco de contaxio.

Durante esta saída, o alumnado de 1º ESO puido coñecer a historia deste ecosistema duns 10.000 anos de antigüidade, e como nos últimos 40 anos perdeu máis da metade da súa extensión.

Tamén aprenderon a identificar os tipos de dunas e a necesidade da súa conservación por distintos motivos: reservas de biodiversidade, almacén de area necesario para o equilibrio das praias, ecosistemas escasos e en desaparición, patrimonio natural e cultural, e atractivo turístico, entre outros.

Así mesmo coñeceron algunhas das especies e plantas dunares e a súas adaptacións, froito da evolución durante miles de anos neste entorno aparentemente tan hostil. Esta alta especialización destas plantas é o que as fai tan vulnerables e incapaces de sobrevivir cando o ecosistema dunar é alterado.

Tamén se analizaron todos os impactos negativos que actualmente actúan sobre estas dunas, como son as rozas indiscriminadas e paso de tractores por parte do Concello, que están a beneficiar a expansión das especies invasoras, compactan o terreo, eliminan especies dunares e refuxios para a fauna.

Esta errónea xestión dun espazo natural como se fose un xardín urbano, é a que fai que moita xente camiñe fóra das pasarelas e por riba da superficie dunar. Por este motivo o CES solicitou varias veces ao Concello a reutilización das estacas anti covid de Silgar para protexer o espazo dunar, sen recibir ningunha resposta.

Neste día do Medio Ambiente, queremos recordar á Consellería de Medio Ambiente e ao Concello, que as especies invasoras están a aumentar a súa expansión neste ecosistema, despois de que levemos dous anos sen poder organizar nós mesmos unha eliminación, debido á pandemia. Pero que esta tarefa deberían facela as administracións e facer efectiva a protección destes hábitats protexidos pola U.E. e a Lei de Costas. E unha vez máis, que todos estes impactos se solucionarían coa rexeneración definitiva da zona de duna gris, empezada por Costas no ano 2007, e que o alcalde se comprometeu a continuar.

o C.E.S. adheriuse ao apoio á marcha de onte, cuio manifesto é o seguinte:

MANIFESTO POR UN NOVO MODELO DE DESENVOLVEMENTO EÓLICO PARA GALIZA

Atopámonos nunha situación de espolio enerxético, na que Galiza volve ser territorio de sacrificio diante dun modelo oportunista e fraudulento de proxectos eólicos fragmentados para esquivar a normativa legal e que invaden o noso espazo de vida.

Centos de proxectos que devalúan as economías locais, prexudican a calidade de vida das persoas, degradan as
comunidades que vivimos no rural, atentan á titularidade da terra e á explotación dos seus recursos polos seus propietarios a título individual ou comunitario deteriorando ademais o medio natural, a paisaxe e o patrimonio.

O desenvolvemento masivo, sobredimensionado e sen planificar das instalacións eólicas a grande escala, e en ausencia de políticas de aforro e eficiencia da enerxía, supón múltiples impactos, impactos que son irreversíbeis. Non hai excepcións á súa localización: proximidade ás vivendas, invadindo tanto zonas de interese agrogandeiro como espazos naturais protexidos, e mesmo literalmente colocados enriba de petróglifos, de patrimonio irrecuperábel unha vez asentada a infraestrutura.

O actual sistema para a implantación da enerxía eólica en Galiza segue rexéndose por unha planificación sectorial caduca (finais dos anos 90) e por unha lexislación que favorece o oligopolio enerxético fronte aos dereitos das comunidades locais afectadas e o interese colectivo. Unha normativa agravada pola Lei galega de fomento da implantación de iniciativas empresariais de 2017 e pola Lei de simplificación administrativa deste mesmo ano 2021. Son as “Leis de Depredación”, que permiten axilizar a tramitación e posta en marcha dos novos proxectos eólicos restrinxindo a participación pública, facendo irrelevante a conservación do medio natural e do patrimonio, e outorgándolle ás empresas dereitos de usurpación das terras.

Neste momento xa superamos os 100 concellos con parques eólicos, temos máis de 4000 aeroxeradores instalados nos nosos montes… 4000 dise moi rápido!, pero cada unidade de muíño, só para a súa superficie de uso vertical, precisa dunha superficie maior á que ocupa a Praza do Obradoiro compostelá. Galiza conta co 14% da potencia eólica instalada no Estado español, malia que representa menos do 6% da súa superficie. Ten o maior nº de aeroxeradores por habitante do Estado español. Aquí, en 2020, a potencia instalada atinxiu os 130 kW/km2, fronte os 54 kW/km2 do Estado español, ou os 72 kW/km2 de Alemaña.

Cunha produción renovable (eólica e hidroeléctrica) que supera o consumo actual, o 28% da electricidade producida segue a exportarse fóra do país, mentres o subministro á cidadanía, empresas e industrias galegas seguen a ser dos máis caros do Estado. Tamén en 2020, a potencia eólica instalada superou a potencia hidroeléctrica, polo que Galiza se atopa diante dun novo proceso de colonización enerxética que no franquismo destruíu os ríos e agora vai polas terras e montes mentres se mantén a moita xente na pobreza enerxética. Galiza necesita ter soberanía sobre dos seus recursos e capacidade para decidir o modelo de desenvolvemento a implantar para que este reverta na maioría social do país.

As plataformas e colectivos que asinamos este manifesto estamos a favor das enerxías renovábeis, pero sempre que sexan sustentábeis, non á costa da destrución do medio ambiente e comprometendo a calidade de vida das galegas e galegos. Demandamos un novo marco normativo que contemple e cumpra sen excepcións as seguintes dez premisas de cara a un novo modelo de desenvolvemento eólico na Galiza:

  1. Moratoria das instalacións en tramitación, sexan competencia da Xunta ou do Estado español, e redacción dun novo Plano Sectorial Eólico sometido a avaliación ambiental estratéxica.
  2. Protección dos servizos ecosistémicos que prestan a biodiversidade e a xeodiversidade, chaves para amortecer os efectos da mudanza climática e para aumentar a resiliencia dos ecosistemas dos que depende a vida.
  3. Ampliación da superficie protexida de Galiza. Só o 11,5% da supeficie galega está ambientalmente protexida. Reclamamos unha vez máis á Administración galega que cumpran co mandado da UE e que amplíe dun xeito urxente os espazos naturais protexidos en Galiza como Rede Natura 2000, únicos espazos nos que a día de hoxe se prohíbe por lei a instalación de novos proxectos eólcos.
  4. Unha transición ecolóxica ordenada, xusta e ao servizo do país. Rexeitamos que á costa do territorio galego, as grandes industrias contaminantes aproveiten a ocasión do negocio eólico para facer o seu lavado verde, sen ter previamente reparado a súa débeda ecolóxica nin resolto o impacto social xerado. O pobo galego debe ser quen
    decida sobre o aproveitamento dos seus recursos e o seu modelo económico, capaz de procurar un equilibrio territorial e ambiental, que evite a destrución de emprego e a emigración, e que pule pola enerxía como ben básico ao servizo do pobo.
  5. Fomento do aforro, a eficiencia e a autosuficiencia e soberanía enerxética, o fomento do autoconsumo, a produción á pequena escala e a xestión pública galega. A transición enerxética debe partir dun plan orientado á redución das necesidades da sociedade e medidas de xestión da demanda. Fronte á produción ilimitada, os recursos enerxéticos de Galiza deben basearse en criterios de aforro, eficiencia e autosuficiencia enerxética. Cómpre apostar por proxectos de produción e autoconsumo a pequena escala, reducindo distancias entre xeración e consumo, evitando o transporte innecesario da enerxía coas perdas que este ocasiona.
  6. Data de caducidade para as concesións eólicas existentes . Esiximos que o dereito á explotación do vento en Galiza, como recurso natural de caracter público, sexa outorgado a través de concesións con data de caducidade.
  7. Capacidade local de decisión. Os parques eólicos son considerados por defecto de “utilidade pública”, malia ser de iniciativa privada, prevalecendo por riba de calquera outro dereito e implantándose sen diálogo social. Apoiamos que propietarios/as das terras afectadas teñan capacidade de negociación coas promotoras dos parques
    eólicos e que se elimine o dereito da expropiación directa.
  8. Esiximos unha normativa xusta para a sociedade, non a favor do lobby eólico.
    Deben derrogarase as “leis de depredación” que fan imposible que a consulta pública dos proxectos sexa participativa, real e efectiva. Esiximos tamén a prohibición da fragmentación dos proxectos eólicos e do seu uso como vía para esquivar as avaliacións de impacto ambiental. Así mesmo, é imperativo adaptar a normativa eólica para facela compatible coa normativa ambiental, de patrimonio e da paisaxe.
  9. Cumprimento da normativa para a protección do medio ambiente. Esiximos do Goberno Galego a aprobación urxente dos plans de conservación de especies en perigo e vulnerábeis, e a actualización e catalogación das especies no listado de Réxime de protección especial. O goberno debe esixir Estudos de Impacto Ambiental de calidade, independentes e non fraudulentos.
  10. Paralización e prohibición dos muíños eólicos próximos a núcleos de poboación. O actual modelo eólico prevé que aeroxeradores -que hoxe superan os 150 metros de altura- se coloquen a 500 metros das vivendas, unha distancia claramente insuficiente que ten efectos na calidade de vida das persoas, fomentando o empobrecemento da sociedade rural, depreciando os seus bens materiais, culturais e ambientais, constituíndo unha motivación máis para abandonar un rural que nos últimos 30 anos xa perdeu 2000 núcleos de poboación. Este muíños constitúen unha
    intensa contaminación acústica, risco de incendio, e impactos das infraestruturas auxiliares. Reclamamos ademais a retirada daqueles que aeroxeradores que xa se atopen nesta situación.

EÓLICA, ASÍ NON!
Santiago de Compostela, xuño 2021

Segundo informacións aparecidas na prensa, as estacas retiradas da parcelación anti Covid de Silgar, van ser reutilizadas polos responsables do Concello de Sanxenxo con fins medioambientais e de protección dunar. Por iso dende o CES acabamos de solicitar ao Concello que reutilice parte de ditas estacas para delimitar unha zona no ecosistema dunar de Baltar (Portonovo), lindante á estrada e a unha plantación de piñeiros mansos.

Proposta de valado (liña marrón) para evitar que a zona de tránsito e pisoteo se estenda aínda máis alá dos piñeiros, que xa no seu día foi espacio gañado á duna.

O obxectivo é protexer a vexetación dunar do pisoteo da xente, e que o tránsito non se estenda máis alá da zona ocupada polos piñeiros, empregada como zona de lecer e merendeiro. Esta iniciativa o CES considera que xa tiña que saír do propio Concello, no marco dunha serie de actuacións que se comprometeron a realizar para impulsar a protección e rexeneración definitiva do espazo dunar. De feito, xa no 2019 o CES entregou unha proposta nesa liña na Concellaría de Medio Ambiente, que segue sen resposta na práctica. Mentres non se acometa a rexeneración definitiva do espazo dunar, que o Concello se comprometeu a impulsar, vemos que é imprescindible que se delimite a zona ocupada polos piñeiros mansos para que as persoas non transiten pola duna lindante nin fagan deportes nela.

thumbnail (6) - Copia

A pesar da existencia de carteis e pasarelas, imaxes como esta, de xente transitando ou ocupando esta zona con especies dunares, se repiten cada vez con máis frecuencia, de aí a necesidade do valado.

A pesar dos carteis do Concello instando a respectar a vexetación dunar, as rozas abusivas feitas por esta administración causan confusión entre os viandantes, que dificilmente van entender que non se poida pisar por unha zona onde pasan tractores e cortan a vexetación como se dun campo de fútbol se tratase. Por iso instamos de novo ao Concello, a que se realmente quere protexer a vexetación dunar, a súa biodiversidade, os seus hábitats e a súa fauna, deixe de cortar a vexetación indiscriminadamente, e o faga só de forma puntual onde proceda.

Vista da zona onde hai especies dunares antes e despois do desbroce, cada vez máis frecuente dende o 2017. Nótese que o Concello non da exemplo cando pide que se respecte a fráxil vexetación dunar, creando confusión ao respecto. Ao contrario, incita ao pistoeo e ocupación, xa que é obvio que se non estivese rozado, ninguén se metería a camiñar por aí.

Neste caso, a colocación das estacas non tería custe algún para o Concello, polo que non habería escusas económicas . Se deciden valar esta zona estarán amosando que a súa intención é realmente a protección da biodiversidade local e non a súa destrución para transformala nun parque urbano. Existen moitos outros lugares onde se poden facer parques e zonas verdes, sen ter que destruír a única illa de biodiversidade silvestre que nos queda en Portonovo.

Recordemos que en Baltar existen decenas de especies vexetais exclusivas de ecosistemas dunares e tamén hábitats protexidos pola Unión Europea, que este espazo está protexido pola Lei de Costas, o Plan de Ordenación do Litoral e o Plan de Conservación dunha ave en perigo de extinción: píllara das dunas. A obriga dun Concello e dunha Concellería de Medio Ambiente é protexer e dar a coñecer esa biodiversidade local, non usar a escusa de que está degradada nalgunhas zonas, para deixala esmorecer e destruíla aínda máis.

Os nosos ríos dannos de beber, regan o albariño e as hortas, límpannos, son espazos de lecer e abastecen de auga á industria. Ríos e regatos que aportan frescura e beleza á nosa paisaxe, e son un refuxio de vida natural. Son os ríos dos salgueiros e ameneiros, das londras, libélulas, troitas, martiños peixeiros, garzas e das ánades. Tamén dos muíños, de lavadoiros e de moitas historias e lendas. Os ríos no Salnés son sinónimo de riqueza e de beleza que a moitos nos gusta gozar e pasear durante o noso tempo de lecer.

Pero tamén son sinónimos de mal facer, de contaminación e de impactante feísmo.
Son repetitivas as novas na prensa, denuncias do CES ou doutras asociacións veciñais e deportivos da comarca que mostran estes malas prácticas: afeccións na calidade da auga polo encoro de Caldas, verquidos contaminantes do polígono de Oubiña, verquidos de augas quentes nas inmediacións de Ponte Arnelas, achegas de metais pesados polos produtos fitosanitarios agrícolas, turbidez das augas por obras mal executadas, plantas invasoras que deixan sen osíxeno as súas augas e un indesexable longo etc.

Os bosques de ribeira naturais ocupan unha franxa de varios metros arredor do río. Nas sendas fluviais do Salnés están reducidos a unha única ringleira de árbores, no mellor dos casos.

Outro destes impactos son os ocasionados pola mal deseño e mantemento das xa omnipresentes sendas fluviais que percorren a totalidade dos ríos dunha certa envergadura do Salnés. Non é a primeira vez que o CES denuncia este xeito aloucado de aBRIR camiños pola natureza. Celebramos que se promova que a cidadanía teña espazos onde se poida achegar e gozar da natureza, pero esta accesibilidade non pode estar feita deste xeito no ríos, xa que os trazados dos paseos non deixan un mínimo espazo para
que os bosques de ribeira se desenvolvan.

Estes bosques son esenciais para a vida natural do Salnés:
regulan o microclima do río xa que sen a súa sombra quentaríase a auga e perdería osíxeno, aportan refuxio e alimento á fauna, son estradas para as especies silvestres unindo distintos ecosistemas separados, as súas raíces depuran o máximo que poden as augas de escorrentía e as súas raíces son o principal aliado contra a erosión das marxes e o agravamento das inundacións.

Por iso é preciso deixarlles espazo para que se desenvolvan estes bosques e non recluílos a unha simple liña de árbores pegados ao río, e dando grazas por elo. A xuizo do CES sería posible facer sendas fluviais dun xeito máis intelixente e respectuoso, simplemente retranqueando os camiños uns metros. Somos conscientes que o trazado vai pegado ao río por cuestión de aforro económico e de tramitacións cos veciños, xa que terían que meterse por zonas privadas, sendo máis fácil facelos cos terreos públicos da chamada zona de policía fluvial, que abarca normalmente unha franxa de 6m a cada beira. Pero aínda así habería xeito de telo feito mellor e repensar estes trazados no futuro. Agora, no presente, tense que tentar que a escasa franxa de bosque perviva e non cortar nin podar os bosques naturais como se se tratara dun xardín da nosa casa. A natureza ten o seu propio sentido estético e os seus equilibrios.

Esta semana o CES ven de enviar varios escritos ás administracións competentes por alteracións na vexetación de ribeira. Por un lado enviouse un escrito a Augas de Galicia e ao Concello de Ribadumia pola poda esaxerada dos ameneiros e outras árbores do paseo do río Armenteira (na ruta da pedra e da auga) no tramo máis preto de Barrantes . Estas cortas dos troncos máis finos e baixos destas árbores deixaron o tronco principal sen pequenas ramas ao redor, “limpo” indo en contra do equilibro natural deste bosque, e restando espazos para a biodiversidade que se agocha entre estas ramas baixas. A poda non semella terse levado a cabo por limpeza de caule ou por perigo ou molestias aos usuarios da ruta xa que non había na zona problemas graves destes tipo que non se puideran ter solucionado dun xeito máis puntual. Esta operación semella obedecer a criterios estéticos mal entendidos. Así, pedimos explicacións por estes feitos e que se dea formación e uns protocolos claros de actuación aos responsables deste mantemento para que manteñan o paseo seguro para os seus usuarios, pero sen interferir no equilibro do bosque. 

Por outra banda, presentamos outro escrito ante o Concello de Cambados e a Consellería de Medio Ambiente como acto preventivo para tentar que non se repitan as rozas na vexetación na marisma e xunqueira que se levaron a cabo nos anos pasados no río Umia ao longo das pasarelas de madeira da senda que transcorre na beira dereita da súa desembocadura deste río. Pedimos que no caso de ser necesaria unha intervención sobre a vexetación que medra ao redor desta pasarela, non se faga co ancho que xa se ten feito dun metro a cada beira ou máis (que se faga unha roza máis puntual e medida nos tramos problemáticos). Este tipo de vexetación ten unha grande importancia ecolóxica, recoñecida na Directiva Hábitat da Unión Europea, e ademais a Foz do Umia forma parte da rede de espazos protexido pola Xunta de Galicia (Zona de Especial Conservación Ons-O Grove e Zona de Especial Conservación para as Aves: ZEPA Umia-O Grove).

Agardamos que a administración nos conteste e que tomen en consideración a nosas opinións e peticións, baseadas no coñecemento ambiental do Salnés que o CES ven recollendo dende fai máis de 30 anos.

Publicado por: garza18 | 17/02/2021

Cero bolsas de plástico non reutilizables

As bolsas de plástico contribúen ao problema medioambiental que supón este material, chegando á natureza onde causan importantes problemas, mesmo si as botas no contenedor adecuado, polo que a mellor medida é reducir ao máximo o seu uso.
Este mes propoñémosche eliminar as bolsas de plástico, considerando as seguintes alternativas:

  • Leva as túas propias bolsas reutilizables. Si tes que adquirirlas novas, elíxeas de tea. As de plástico deterioranse co uso desprendendo anacos.
  • Usa o carro da compra.
  • Emprega “tuppers” para produtos frescos como o peixe, carne, polo… Ademais das vantaxes ecolóxicas, eliminas os cheiros que suporían as bolsas con restos no teu lixo.
  • Reutiliza as bolsas de plástico que teñas por casa; garda as bolsas nas que se empaquetan os produtos que mercas (si non podes adquirilos sen plástico) para darlle máis usos antes de tiralas.
  • Si despois de todo necesitas unha bolsa non reutilizable, que sexa compostable.

Nos seguintes enlaces podes atopar información sobre o problema dos plásticos no medio ambiente e a súa orixe.

https://www.nationalgeographic.com.es/naturaleza/actualidad/de-donde-proviene-plastico-oceanos_13624

https://es.greenpeace.org/es/trabajamos-en/consumismo/plasticos/como-llega-el-plastico-a-los-oceanos-y-que-sucede-entonces/

https://www.fundacionaquae.org/rios-fuente-plasticos-mar/

Publicado por: garza18 | 07/01/2021

En 2021: Vou reducir a cantidade de residuos que xenero.

Fonte: Face your waste

Na natureza o uso dos recursos é circular; todos os produtos de desfeito vólvelse incorporar nos ecosistemas como novas materias primas. O estilo de vida do ser humano rompeu este círculo convertendo recursos naturais en residuos xerando, en consecuencia, varios problemas: o esgotamento dos recursos, unha inxente cantidade de lixo de difícil xestión e todos aqueles impactos negativos (emisións de gases de efecto invernadoiro, contaminación, perda de hábitats e biodiversidade…) asociados á extracción de recursos, fabricación, distribución ou consumo.

Fonte: Ambientum

Podemos e debemos mudar as nosas costumes para restablecer ese círculo e aproximarnos á xeración de cero residuos á vez que diminuímos o consumo de novos recursos.

Fonte: Ambientum

Este non é un círculo pechado como na natureza; hai unha entrada de novos recursos e unha saída de residuos non recuperables, pero ambos deben reducirse ao mínimo.

Ao longo do 2021 propoñémoste o reto de diminuír de xeito significativo a cantidade de lixo que xeras, animándote a reflexionar cada vez que vaias adquirir un novo ben de consumo, o uso ao longo da súa vida útil ou o seu destino final.

Mes a mes neste 2021 aportaremos unha idea para conquerir este obxectivo, agradecendo as vosas aportacións i experiencias. Comezaremos atacando a raíz do problema, O CONSUMISMO: quizais ti póidascho permitir; o planeta non.

Antes de mercar un novo ben deberiamos pensar, en primeiro lugar, si realmente o necesitamos. Si é así, buscar a mellor alternativa: un produto máis respectuoso co medio, con menos embalaxe, adquirilo de segunda man… Desbotar a idea de “non me compensa arranxalo” xa que a variable económica non é a única a valorar.

Poster design with pollutions on earth illustration

Estudos científicos demostran a relación da destrución de ecosistemas e biodiversidade  coa aparición de pandemias. A ONU e a OMS advirten de que a saúde humana depende estreitamente da saúde da natureza, e que se queremos evitar futuras pandemias, debemos empezar  por conservar e restaurar a biodiversidade.

¿E onde temos biodiversidade en Portonovo? Despois de ter entubado ríos, construído enriba de humidais e reenchido marismas e xunqueiras, o único patrimonio natural que nos queda está nas dunas de Baltar. Unha illa de biodiversidade onde sobreviven especies exclusivas, froito de miles de anos de evolución e adaptación ás duras condicións da praia. Endemismos que en todo o mundo só se poden atopar nos sistemas dunares de Galicia e norte de Portugal. Por algo a Directiva Hábitats inclúe ás dunas grises entre os hábitats prioritarios a conservar. E por algo o Plan de Ordenación do Litoral insta a restaurar os sistemas dunares. Un ecosistema duns 10.000 anos de antigüedade que nos últimos 50 anos veu reducida máis da metade da súa superficie orixinal.

Comparación do sistema dunar no 1956 e na actualidade, onde se ve claramente toda a superficie de duna gris perdida máis aló da estrada.

¿E que fai o concello de Sanxenxo? Desbrozar as especies dunares e endémicas porque si, ao longo de todo o trazado das pasarelas, convertindo un elemento instalado para protexer estas especies do pisoteo, nun elemento de destrución das mesmas. Argumentan que as herbas invaden a pasarela, o cal só sucede nun pequeno tramo da mesma, (onde hai especies impropias deste ecosistema) polo que o desbroce por todo o trazado carece totalmente de sentido.

Tamén consinten dende o concello, o desbroce con tractor nunha franxa de ata 10 m de ancho ao longo do paseo de baldosas a modo de parque. Esquecen que se trata dun espazo natural, por degradado que estea. Que están destruíndo  biodiversidade pola morte de flora e fauna autóctona, compactación do terreo, fortalecemento e expansión de especies invasoras como o gramón. Que están incitando á xente a pasear por riba do espazo dunar.

Un ecosistema dunar ben conservado mantense en equilibiro por sí só, e coa súa restauración ambiental, desaparecerían del tódalas especies impropias e invasoras, como canas, silvas, gramón… facéndose innecesario o desbroce para sempre. Rexeneración á que xa se comprometeu o alcalde en varias ocasións, así como a non seguir desbrozando deste xeito irracional. Pero os desbroces continúan facéndose e van a máis e con máis frecuencia, mentres a rexeneración segue sen materializarse.

En tempos desta pandemia, e das futuras que están por vir, como advirten OMS e ONU, cando a xente necesita máis que nunca estar ao aire libre, o alcalde debería cumprir o seu compromiso e promover espazos de contacto respectuoso coa natureza, restaurando e poñendo en valor o único patrimonio natural que nos queda en Portonovo. Sen esquecer que por estar en Portonovo non temos dereito a destrozalo os que nel habitamos, xa que forma parte do Dominio Público Marítimo Terrestre, e polo tanto, é patrimonio de tódolos españois.

E para non caer na demagoxia de ter que escoller entre persoas e natureza, non esquezamos que a execución destes proxectos de rexeneración ambiental (así como o turismo e educación ambiental asociados), tamén xenera postos de traballo. E que a nosa saúde depende da saúde da natureza.

A estas alturas todo o mundo quere que remate este ano de pesadelo, tal vez coa inxenua crenza de que cando pase esta pandemia, todo volverá ser como antes. Ou que mentres dure a covid-19, os esforzos que xurdiron durante o 2019 para intentar frear a crise climática, deben quedar agora nun segundo plano. Nada máis lonxe da realidade, en vista dos últimos informes científicos que vinculan a destrución da natureza e a crise climática coa aparición de novas pandemias.

Cabe preguntarnos que é o que, como sociedade, estabamos facendo mal antes, para intentar cambiar radicalmente o modelo social, a tódolos niveis, tanto global como local. Por todas partes se oen frases como que vamos a exterminar este virus maligno que veu para fastidiarnos, e unha vez erradicado, acabouse o problema. Podemos caer nese discurso inxenuo e victimista ou ben, aproveitando o cambio de ano e de década, tomar esta pandemia como un aviso máis da natureza e unha oportunidade para cambiar as cousas e evitar que vaian a peor.

Un recente informe do IPBES (Plataforma Intergubernamental de Ciencia e Política sobre Biodiversidade e Servicios dos Ecosistemas), de Nacións Unidas, alerta de que as mesmas actividades humanas que impulsan o cambio climático xeran risco de pandemias. O grupo de especialistas, a través do seu presidente, Peter Daszak, afirman que: “Non existe ningún gran misterio sobre a causa da pandemia de COVID-19 ou de cualquera pandemia moderna. As mesmas actividades humanas que impulsan o cambio climático e a perda de biodiversidade, también xeran risco de pandemia a través dos seus impactos no noso medio ambiente”.

Ata un 70% das enfermidades emerxentes (como o ébola ou o zika) e case todas as pandemias coñecidas, como a influenza e o VIH/SIDA, son zoonóticas, é dicir, son causadas por microbios de orixe animal. Uns microbios que se «propagan» a causa do contacto entre a vida silvestre, o gando e as persoas. Neste punto, o documento científico alerta que actualmente hai outros 1,7 millóns de virus «non descubertos» que viven en mamíferos e aves, dos cales ata 850.000 poderían ter a capacidade de infectar aos seres humanos.

Os cambios no uso da tierra, a expansión e intensificación da agricultura, así como a deforestación, o comercio, a producción e o consumo insostibles son algunhas das accións que acaban por perturbar a natureza e fan aumentar o contacto entre a vida silvestre, o gando, os patóxenos e as persoas. “Este é o camiño cara as pandemias», sostén Daszak.

Tamén conclúe o informe do IPBES que é moitísimo máis barato previr as pandemias a través da loita contra o cambio climático que intentar atallar brotes como o da covid-19 unha vez producidos. E propón solucións aos gobernos, que se poden consultar nos seguintes artigos: https://www.climatica.lamarea.com/pandemias-cambio-climatico-ipbes/ https://diarioresponsable.com/noticias/30176-cambio-climatico-y-pandemias-dos-caras-de-una-misma-moneda

Respecto ao papel do cambio climático, o informe recuerda que xa estivo implicado na aparición de enfermidades como a encefalitis, transmitida por garrapatas. Además, a emerxencia climática causará un risco substancial de pandemias no futuro ao ter como consecuencia o movemento de persoas, a vida silvestre, os reservorios de virus e bacterias e os seus vectores, facilitando tamén a aparición de determinadas especies en novas áreas onde poden levar enfermidades antes descoñecidas ou desaparecidas. Tal como se afirma nun completo informe sobre o mesmo tema publicado por WWF: “Perda de natureza e pandemias. Un planeta sano pola saúde da humanidade”. Outros científicos tamén alertan de que se a esto engadimos o risco de liberación de virus que agora mesmo están conxelados nos glaciares que están empezando a fundirse, o risco de pandemias aínda é maior.

A este respecto, tamén a OMS se pronunciou recentemente, como se pode consultar no seguinte artigo: https://www.efeverde.com/noticias/oms-asocia-pandemia-cambio-climatico-cuestion-tiempo/

Para máis información, varios artigos e vídeos científicos do investigador do CSIC Fernando Valladares: https://elpais.com/planeta-futuro/2020-11-22/la-pandemia-como-sintoma.html https://www.valladares.info/la-ecuacin-de-la-crisis/ https://www.valladares.info/la-biodiversidad-nos-protege-de-pandemias/

Volvendo á crise climática, xa estaba máis que constatado antes da irrupción da covid-19, que temos 10 anos para frear as emisións de CO2 nun 40% se queremos aproximarnos ao obxectivo do Acordo de París de limitar o aumento de temperatura media a 1,5ºC.

Está claro que se requiren cambios radicais a nivel estructural impulsados polos gobernos de todo o mundo, pero tamén que as nosas actitudes e hábitos diarios como consumidores, todos sumados, terán un gran papel, como xa se demostrou moitas veces, no camiño que tome o futuro da natureza e da humanidade, que deben, dunha vez por todas, ir da man.

Por iso, durante o 2021 imos ir facendo (e recibindo, de tod@ aquel que queira colaborar) propostas mes a mes, para que cada un/unha de nós poidamos poñer o noso importantísmo gran de area en intentar reconducir a crise ecolóxica, con optimismo e esperanza.

PORQUE SABEMOS QUE FACER ALGO AO RESPECTO, NOS FARÁ SENTIRNOS PARTE DA SOLUCIÓN, E TER UN 2021 MÁIS FELIZ!

Publicado por: garza18 | 24/12/2020

SALNÉS, UN AGASALLO NATURAL PARA COIDAR

Older Posts »

Categorías

A %d blogueros les gusta esto: